NGƯỜI ĐANG VIẾT KỆ!

*Lời thưa: Trong lúc lục chồng báo cũ (để tìm bài Phùng Phương Quý - đã đưa lên trang blog này hôm trước) lại bắt gặp bài viết này in trên tạp chí Văn nghệ Công nhân  số ra đầu năm 2005. Đọc lại thấy vui vui xin đưa luôn vào đây để lưu giữ.

 

Hắn phải sang khách bỏ dở “cuốc” xe ôm đi huyện (có lẽ giá mấy chục ngàn) để quay về đón tôi ở bến xe Kon Tum. Nghe hắn nói vậy tôi nghĩ ngợi quá! Nhân vào đây có việc gia đình tôi nảy ý ghé thăm hắn nói với hắn dăm ba câu chuyện rồi…rút. Thật tình tôi không muốn làm mất thì giờ của hắn vì biết hắn đang phải trần ai khó nhọc mưu sinh. Chẳng có gì giúp hắn thì chớ lại còn đến quấy quả…

-Anh lên xe tôi chở anh đi chơi.

Một thoáng ngần ngại sau khi nói ra cái ý tứ trên tôi tặc lưỡi leo lên xe ngồi sau lưng hắn. Kệ hắn muốn chở mình đi đâu thì chở!

Và bây giờ thì hắn đang chở tôi đi lòng vòng thị xã Kon Tum. Sông Đắk Bla đang mùa nước cạn để lộ những tảng đá đủ hình đủ dạng nhấp nhổm giữa dòng. Nhà thờ Thiên chúa giáo bằng gỗ có lẽ là độc đáo nhất Việt Nam nhô cao nơi góc phố. Đất đỏ rừng xanh… Phố núi mà đường bằng phẳng khác gì Thành Nam quê tôi.

                            Tôi tìm đến hắn không phải vì tò mò. Anh bạn văn của tôi có lần đã dẫn hắn vào chơi nhà tôi nhân chuyến hắn chu du về tận miền Hải Hậu. Tôi nhìn hắn thầm nghĩ: Thằng cha gì mà đen nhẻm thế! Giời ơi lại thêm một nhà thơ nữa à? Sao cái xứ sở mình có lắm nhà thơ thế không biết! Đã mấy chục năm qua miền thơ ca ồn ào mà trống vắng một nền đất rộng mà thưa thớt những lâu đài! Nhưng… chợt một hôm …“Ở nơi đó muộn phiền tôi thắp sáng/ Nỗi u hoài bay tản mạn ngàn năm” (Cảm xúc Kon Tum). Hắn đấy! Và“cây hạnh ngộ” - từ ngữ hắn dùng trong bài thơ vừa trích dẫn - của thi ca đã mọc ở đất Kon Tum.

                            Có lẽ không ít giai nhân thèm được như tôi lúc này: Ôm eo hắn đi đến những nơi không định trước. Và bây giờ hắn và tôi đang ngồi cùng mấy anh em văn nghệ Kon Tum. Vừa nhâm nhi tôi vừa nghe hắn nói và lặng lẽ ngắm hắn. Khuôn mặt chữ điền rất đàn ông. Đôi mắt lúc nào như cũng nheo cười với mọi người với mọi sự đời. “Đàn ông miệng rộng thì sang”… Đằng này miệng hắn nhỏ môi hình trái tim. Sao hắn không là đàn bà? Nhân tướng như thế khổ là phải. Anh em Kon Tum đặt cho hắn thêm một biệt hiệu “Gã xe ôm… tai hoạ!” để nghịch lại với “tài hoa”! Hắn từng bị đời đánh lên đánh xuống. Ấy thế mà hắn không tiêu đời không hận đời. Hắn có triết lý của hắn: -“Anh lem lấm một đời anh bụi bặm/ Nắng và mưa vỗ rát mặt phong trần/ Anh khinh bạc bước bên đời kiêu mạn/ Xem vui buồn như thể mộng phù vân”! (Thơ tặng người họ Lữ). Hắn còn lại động viên “những người cung khổ” nữa chứ: -“Em rồi sẽ bước qua khung cửa hẹp/ Đêm dài nào chẳng đổi một bình minh” (Thơ tặng người họ Lữ).

                          Chợt điện thoại trong túi hắn reo. Hắn xin lỗi để nói chuyện với ai đó qua điện thoại. “Alô em đấy hả? Em khoẻ chứ?... Em chưa nhận được sách anh gửi à?... Ủa thế hả?... Ờ…ờ…Em khoẻ nhé! Chào em”.

                           Cất máy vào túi hắn kể: -“Nguyễn Ngọc Tư ở Cà Mau vừa gọi đấy. Con nhỏ này viết khá lắm nha! Trong một cái truyện nó dùng cái từ “khuya xa” nghe rất thơ mình thích lắm! Vừa rồi có đoàn văn nghệ Cà Mau ra đây giao lưu Ngọc Tư ngã bệnh bất ngờ không đi được không gặp lại được nhà văn trẻ tài năng buồn quá. Tôi làm hướng dẫn viên du lịch bất đắc dĩ mất hai ngày cho đoàn thăm thú Kon Tum”.

                            Như muốn khoe khoang hắn lại lấy máy di động ra: -“Thằng con rể thấy tôi cứ phải nghe nhờ điện thoại của ông bạn ở bến xe thồ nó mua cho cái này đấy. Có cái này cũng tiện mà vui nữa”. Rồi hắn đọc cho tôi nghe: -“Một ngày điện thoại không reo/ Coi như hôm ấy buồn teo cả ngày…” (Chờ chuông điện thoại). Nhân thể hắn bấm số gọi về Nam Định báo cho mấy người bạn biết tôi đang ở đây với hắn.

                           Một lúc lại có người gọi hắn. Hắn cười khờ khờ rồi phán: -“Chú đọc cái truyện cháu gửi cho chú rồi. Viết dở quá viết lại đi nhá!... Ờ…Ờ…Đó…Đó…Chào cháu!”

                           Thế là hắn đang đổi đời chứ khổ sở nỗi gì?! Con người từng bị đời đày đọa bây giờ đang được đời ưu ái chăng? Thì đấy nhưng ngày ra Bắc dự trại sáng tác hắn được các bạn trẻ ở trường viết văn Nguyễn Du mời về “ba cùng”. Hắn được một bạn văn nữ là hoa khôi hàng tỉnh cho mượn xe máy và tình nguyện làm hoa tiêu đưa hắn rong chơi Hà Nội để… “cảm hồn theo buổi chuyển mùa” (Giữa lòng thu Hà Nội). Thì đấy việc hắn vào hội Nhà văn Việt Nam có lẽ là một kỷ lục về thời gian nhanh. Suôn sẻ từ lúc nộp đơn đến khi Ban Thường vụ Hội họp xét ra văn bản kết nạp chỉ có không đầy ba tháng. Ối vị xếp hàng trước hắn bao năm hẳn là thèm… ngang cổ!            

                           … Không chỉ trong những tứ thơ cái con người nghe nói gốc gác dòng họ phát xuất đâu ở xứ Đoài này hễ có dịp là tìm về cội nguồn xứ Bắc. Có người bảo thơ hắn phảng phất Xuân Diệu phảng phất Phùng Quán. Không chừng lại có người bảo phảng phất Nguyễn Bính Nguyên Sa… nữa cũng nên! Được phảng phất tiền nhân là may lắm! Tôi không bênh hắn mà hắn cũng chẳng cần ai bênh. Tôi biết tôi có viết thế nào cũng chẳng thêm được gì cho hắn. Nhưng tôi phải thú nhận rằng gần đây tôi bị ám ảnh bởi những câu thơ mộng mị của hắn. Mà sao tất cả các bài thơ in ra hắn đều không ghi thời gian sáng tác?

                            Mấy anh em văn nghệ Kon Tum cáo từ trở về với công việc ngày thường của họ. Hắn bảo tôi: -“Mời anh vào thăm ông bà già thăm vợ con tôi”.

                            Ông cụ thân sinh hắn trên bảy mươi tuổi ốm yếu nhợt nhạt. Giọng khàn khàn cụ hỏi chuyện tôi không nghe rõ. Hắn đỡ lời: -“Ông già bị phẫu thuật vì bị ung thư thanh quản”. Qua một mảnh vườn lưa thưa cây cối một cụ bà đang lom khom còng lưng cuốc xới hắn bảo đấy là bà già hắn. Tôi quên hỏi hắn có mấy anh em nhưng biết hắn là con trai cả hắn là chỗ dựa tinh thần chính cho cả gia đình. Thế mà chạy xe ôm thế mà nhong nhóng làm thơ… Làm sao mà nuôi con ăn học làm sao mà phụng dưỡng cha mẹ già?

                            Đến một ngôi nhà khang trang hắn bảo nhà con gái hắn. Con rể và con gái hắn đi đâu đó. Mấy người thợ đang khoan đang hàn. Một người đàn bà nhỏ nhắn trắn trẻo (tương phản với hắn) đang hì hụi bê chuyển những viên gạch men. Hắn bảo: -“Bà xã tôi đó anh vào nói với bà ấy mấy câu”.

                           Tôi nói như cái máy:

                           -Chào chị! Trưa mà không nghỉ à chị?

                            Tôi biết là mình đã hỏi một câu rất lố vì lúc này đã hơn ba giờ chiều.

                            Người đàn bà xổ một tràng:

                            -Bụng đói đầu gối phải bò nghỉ làm sao được anh! Làm riết lo riết tối ngày cực lắm anh ơi.

                           Cuộc thăm viếng chóng vánh không có ai mời ngồi chơi xơi nước. Hắn than thở: -“Tôi đưa anh đến đây để anh mừng cho tôi. Đời tôi khổ nhưng đã nhìn thấy lũ con đang trưởng thành. Chứ bà ấy coi tôi như thằng đàn ông vô tích sự”!

       Hắn tiếp tục chở tôi đi. Hết mấy anh em văn nghệ lại đến đồng hương Nam Định của tôi. Mà chỗ nào cũng đem rượu ra mời nào linh chi mật ong phấn hoa sâm Ngọc Linh… Quý vật đãi quý nhân đây! Tôi phải bảo hắn: -“Tôi có là cái thá gì đâu mà ông tha tôi đi lắm nơi thế khó ăn khó nói quá”! Chừng như nhận ra sự nhiệt tình thái quá của mình hắn cười khờ khờ: -“Vậy thì tôi đưa anh đến mấy nhỏ bạn”.

          Tôi đoán đấy là mấy người đàn bà có mặt trong thơ hắn. Có nàng thấy hắn và tôi đến lẳng lặng đi mua thức nhắm về mời khách lai rai với chồng nàng. Có nàng bỏ đi đâu mất. Có nàng chồng đi vắng cao giọng đọc thơ rồi ngang nhiên đưa tay xoa đầu hắn trước mặt tôi. Tôi nhìn mặt hắn: Có sự thánh thiện của ông thánh tử vì đạo trước giờ lên đoạn đầu đài lại có vẻ ung dung tự tại của một con bò cái đứng yên cho người ta vắt sữa.

          -Anh về nghe!

          -Thôi anh về đi!

          Hắn lảo đảo dắt xe ra cổng. Loay hoay mãi không làm sao khởi động được máy. Nàng nhanh chóng giúp hắn nổ máy rồi trao tay lái lại cho hắn. Tôi chột dạ: Lỡ hắn đưa mình xuống sông thì sao? Nhưng tôi kịp trấn tĩnh lại ngay: Người như hắn trời hẳn chưa cho chết được!

          Thật lạ lùng! Người ngồi trên xe trước tôi dường như không phải là hắn nữa. Không phải là hắn mà chính “con ngựa sắt” của hắn đã đưa hắn và tôi về tận cuối con đường nằm ở rìa thị xã. Ánh điện vàng vọt soi rõ một ngôi nhà nhỏ lợp tôle thấp lè tè. Một con chó nhỏ nghe động nhổm dậy không sủa cũng không vẫy đuôi mừng chủ. Vì có người lạ hay vì hàng ngày chủ của nó vẫn bỏ đi từ sáng sớm đến tận đêm khuya mới về đến nhà nên nó quen rồi ơ hờ đến vậy?

          -Mở cửa cho ba con ơi!

          Im lặng.

          -Con ơi mở cửa cho ba!

          Giọng hắn khào khào luễnh loãng tan vào bóng đêm nghe mênh mang một nỗi xót xa. Rồi điện bật sáng và cửa mở. Một thằng bé lễ phép chào khách xong lại lăn vào cơn ngủ lại.

          Tôi cởi bỏ áo ngoài rồi cùng hắn ngồi bệt xuống nền xi-măng không chiếu trải. Hắn quờ tay lấy ra chai rượu. Không biết rượu gì mà “trong” như nước… gạo! Tôi lờ mờ tưởng tượng những đêm trước đây có lẽ hắn cũng vậy. Vị trí hắn ngồi và vị trí chai rượu trong tầm tay với. Hắn mở tủ cái tủ chẳng ra tủ kính ngoài Bắc cũng chẳng ra tủ li lai Tây. Cái tủ của nhà bình dân để quần áo ấm chén có khi để cả trứng gà hoa quả!… Đằng này tủ của hắn chứa toàn sách. Hắn lấy ra mấy tập thơ của hắn đề tặng tôi và gửi tôi mang về tặng người bạn viết ở quê. Xong hắn bảo: -“Anh có buồn ngủ thì cứ ngủ trước đi tôi còn thức tí nữa đã”.

          Tôi chỉ chờ có thế vội nói “xin lỗi” cho phải phép rồi nhanh chóng chui vào màn đã giăng sẵn trên cái phản gỗ kê sát tường. Lạ thay vừa nãy mí mắt tôi nặng trĩu là thế mà lúc này không hiểu sao tôi không tài nào chợp mắt được!

          Hắn lại móc điện thoại ra gọi nói cười khờ khờ với người trong Nam ngoài Bắc người trên rừng dưới biển. Tôi bỗng thèm được như những người đêm nay hắn gọi. Liệu có một đêm nào đó sau này hắn chợt nhớ và gọi tôi như đêm nay hắn gọi họ không? Rồi hắn giở cái túi xách giả da lôi ra nào thư từ bản thảo đọc một hồi. Rồi hắn hí hoáy ghi chép viết lách gì đó…

          Trong trí tưởng chập chờn của tôi lúc này: Gã xe ôm tài hoa biến mất kẻ khất thực nuôi thơ (có bài viết gọi hắn như thế) cũng không còn… Ngồi kia là một "Thiền sư" đang viết kệ “Có và không/ Nhiều và ít/ Giữa đám đông/ Mình im thít!” như trong bài thơ có nhan đề “Kệ viết khi còn sống” của hắn.

          Và đấy chính là nhà thơ Tạ Văn Sỹ yêu quý của riêng tôi và của cả chúng ta.

 

          Nguyễn Mộng Nhưng

          (Nam Định 05-2004)

* Tạp chí Văn nghệ công nhân số 1 năm 2005.

thuytienkt

Cháu nhớ Kon Tum nhớ chú và các anh chị nhiều lắm !

Y Việt Sa

Lại thêm một điều bất ngờ về chú mà giờ cháu mới biết